Зайков П.M. Грамматика карельского языка (Собственно-карельское
наречие): Учебное пособие для 5-9 классов общеобразовательных
учреждений Республики Карелия. - Петрозаводск: Периодика, 2002. -
208 с.
(На карельском языке. )
T?m?n karjalan kieliopin tarkotuksesta.
K?siss?s, hyv? opastuja, on Karjalan kielioppi. T?m? kirja on
kirjutettu
5. -
9. luokan koululaisilla. Siin? annetah kaikki ne t?rkiet (tijot
karjalan kielen fonetiikasta, morfologiasta ta virkehopista, mit?
tarvi??ou jokahini kielt? opastuja ihmini. Sit? paicci, kirjassa
annetah tietoja sanojen merkityksist?, sinonimeista, antonimeista,
omonimeista, lainatuista sanoista, fraseologismeista.
T?m? kirja on kirjutcttu Vienankarjalan pohjalla, mill? paissah
ennein kaikkic Kalevalan (entisen Uhtuon) ta Louhen piiriss?.
Oppikirjan materiali on juattu luokittain siten, jotta karjalan
kielt? ruvetah opastaman kaksi-kolme tuntie nct?liss?. Sent?h
kieliopin materiali jakautuu tasasesti. Karjalan kielen opastaja
voi kyll? ice siirrell? materialle luokasta toiseh, sent?h kuin eri
koulutoissa lapsien karjalan kielen tieto on erilaini. Toiset
lapset paissah ta maltetah karjalan kielt? hyvin. Toiset ei paissa
eik? malteta, tahi vaivoin maltetah karjalaksi.
Jokahini muailman kieli on erikoini sistemi, olipa sill? kirjakieli
tai ei. Karjalan kirjakieli on viel? oikein nuori, onnakko sill? on
oma kieliopillini struktuuri, miss? kaikki ilmij?t ollah kiini
toini toiseh. Kieliopin lakija tutkitah kielimiehet. Suurena apuna
heij?n tutkimuksissa ollah erilaiset sanakirjat. Niijen luatimini
ei ole helppuo. Niit? kirjuttuas's'a pit?y olla perill? kielen
struktuurista, sen nykysest? tilasta, historijasta ta
kehityskulusta. Pit?y niise hyvin tiety? sanojen merkitys tahi
merkitykset. On olomassa erilaisie sanakirjoja-, kaksikieliset
(esim. karjalais-ven?laiset tahi ven?l?is-karjalaiset),
fraseologiset, ortografiset, sinonimisanakirjat ta muut
semmoset.
Vienankarjalan koulu sanakirjoja ei ole viel? riitt?v?sti. N?it?
ollah:
P. Zaikov, L. Rugojeva. Karjalais-vcn?l?ini sanakirja. Petroskoi,
1999;
V. Fedotova. Vienankarjalan lyhyt fraseologini sanakirja.
Petroskoi, 2001.
Olkah t?m? Karjalan kielioppi siula hyv?n? apuna viijen vuuvven
aikana. Suattau olla, jotta sic tarvi?et sit? i my?hemmin, konsa
siula pit?y selvitty? minih kietiopillini seikka.
Kunnivoita la s?ilyt? omua karjalan kielt?si Muissa, jos kuolou
kieli, ni kuolon karjalaini kulttuuri. Ruvekka yhess? s?ilytt?m?n
omua karjalan kielt?!